Yu Li M Ru

Hong Qun

 

 

 

Bạn học của Mẹ gặp B lần đầu, cười, ni với Mẹ:

-Thấy thằng B, khỏi hỏi, biết ba n l ai liền.

Người bạn khc tiếp lời:

-Nghe B ni một cu, cũng biết đch thị mẹ n l ai.

 

B đ học giọng Huế từ khi cn trong bụng Mẹ. Mẹ đ ru B bằng những bi học thuộc lng khi Mẹ ở tiểu học:

Trường em xy ở ven sng

Bng in đy nước, nha trong ct vng.
Xưa đy l bi cỏ hoang,
Nay ngi trường đẹp với hng cy xanh

...

 

Hoặc bi Giờ Quốc Sử thật di:

Những sớm mai bnh minh le li chiếu,

Trn non sng lng mạc ruộng đồng qu

Chng ti ngồi yn lặng lắng tai nghe,
Tiếng thầy giảng suốt trong giờ Quốc Sử.
Thầy ti bảo: Cc em nn nhớ r,
Nước chng ta l một nước vinh quang

...

 

Hoặc Mẹ ầu ơ:

B ơi! chu rất yu b,

Đi đu b cũng mua qu về cho.

Hm qua c chiếc bnh b,

B chia cho chu phần to nhất nh.

 

Đi khi Mẹ đọc những cu ca dao bnh dị:

Con mo con ch c lng

Bụi tre c mắt nồi đồng c quai

 

Chiều chiều ng Ngự đi cu

Ci ve, ci chn, ci bầu, sau lưng.

 

Thời gian B học ở vườn trẻ Am Goldstein, buổi sng Mẹ đưa B đến trường. Hm no Mẹ đi học, buổi trưa, ng Ngoại đi xe but, đn B về nh ng b Ngoại ở tới chiều, chờ Ba Mẹ về. B ni theo giọng ng b Ngoại, cho nn B cn Huế hơn cả Mẹ.

 

 

 

 

 

 

 

Hnh minh họa (Nguyễn Đức Tuấn Đạt)

 

 

B sung sướng kể c Oanh nghe:

-Con sắp sửa đi .

C Oanh bo m B:

-Đi ị th đi lẹ lẹ, chớ cn ở đ m ni nữa. Hn g, ny giờ bốc mi.

B lắc đầu:

-Dạ khng, tuần sau mới đi được.

C Oanh nghim giọng:

-Con khng đi ị mỗi ngy, đau bụng phải đi bc sĩ để khm bịnh đ.

B giảng giải:

-Dạ khng, c Oanh khng biết g hết. xa lắm, đu đi mỗi ngy được.

Lc đ, Mẹ phải xen v thng dịch:

-Cu B sắp sửa du lịch qua nước đ c Oanh.

-Chu mẹc ơi, đi m ổng cứ ni đi ị th ai m biết.

 

Khi vo vườn trẻ, vốn liếng tiếng Đức của B rất gọn gng. Mama l mẹ, Papa l ba, Auto l xe hơi, essen l ăn, pipi l đi t. Vậy thi. Ban đầu, Mẹ sợ B gặp kh khăn, v khng ni được tiếng Đức. Nhưng ai cũng bảo Mẹ chỉ kho lo. Trẻ con học ngoại ngữ rất nhanh. Khng việc g phải bận tm. B đi học thấy vui vui. Nhưng c hm B nhớ Mẹ qu s. B khc b lu, b loa. B ku Mẹ ơi, Mẹ ơi, chứ B khng thch gọi Mama. Cc c gio đon B ku Mẹ. B Hahn, mẹ của Sandra, tự nguyện bế B trong lng suốt buổi cho đến khi Mẹ đến đn B về.

Mỗi buổi sng, Mẹ bỏ trong cặp B một t đồ ăn. Vi tri nho, miếng bnh m, một hũ sữa chua km theo ci muỗng nhựa đẹp B vẫn thch. Đến giờ ăn sng, tất cả by đồ ăn ra bn. B cũng bắt chước mấy bạn đồng thanh, Wir wnschen allen guten Appetit (Chc mọi người ăn ngon). Ăn xong, B phụ c gio dọn dẹp lau bn. C gio dẹp muỗng nhựa của B xuống bếp. B muốn ni với c gio, muỗng đ của B. Nhưng B đu biết ci muỗng tiếng Đức gọi l g. Nn B cứ nu o c Gabi ni essen, essen. C gio lắc đầu, ni, khng được. Khi Mẹ đến đn B, c Gabi kể, B hm nay cứ đi ăn thm. Mẹ hỏi, B đi bụng lắm phải khng. B ko Mẹ xuống ni nhỏ, B khng đi bụng, nhưng B muốn đi ci muỗng của B, c gio dẹp cất trong bếp. A, th ra vậy, Mẹ vui vẻ cắt nghĩa cho c gio nghe sự hiểu lầm nho nhỏ.

 

B m xe lắm. Mẹ cũng học hỏi thm để thảo luận với B về xe cộ. Mẹ kể, hồi xưa ở Việt Nam, ch của Mẹ c chiếc xe con cc. Mẹ nhớ đ l xe VW Kfer*. Hm B chơi ngoi ban cng, B thấy con Kfer, mừng rỡ, B vội ku ln:

-Mẹ ơi, c con cc ở bng hoa đy.

 

Vậy l Mẹ mang cuốn sch to ơi l to, chỉ cho B coi hnh con cc v con bọ cnh cứng.

 

 

 

 

 

 

Hnh minh họa (Nguyễn Đức Tuấn Đạt)

 

 

Sau ny, cc cậu đnh chnh. ng ch quả thật c chiếc xe con cc. Nhưng đ l xe Citroen deux cheveaux chớ khng phải VW Kfer. Mẹ cười x xo với B:

-Tại hồi đ Mẹ chưa c B, Mẹ dỏm lắm, đu c rnh như by giờ. Xe no cũng c bốn bnh, đầu đui trn trn, lm sao Mẹ phn biệt được.

 

Mỗi lần về nh b Nội, b Nội hỏi B:

-Con doi ra sao hả B?

B liến thoắng:

-Con doi n c ci di.

Rồi B cao giọng thuyết minh cho Mẹ:

-Tức l con voi n c ci vi đ Mẹ.

Mấy c ch cười, khen B giỏi ngoại ngữ.

 

Thỉnh thoảng Mẹ nhờ B ghi chp những mn hng Mẹ sẽ mua ở chợ. C hm, Ba muốn trổ ti nấu bn b. Ba nhờ B ghi vo giấy mua thịt. Ba đọc, 1 k gi heo B cẩn thận viết, 1 k v heo. Mẹ bỏ nhỏ cho B rằng, gi heo mới đng.

 

B phn trần:

-Ba ni dui dẻ, nhưng Ba l vui vẻ.

B vng vằng:

-Tiếng Việt kỳ cục, kỳ cục.

 

Mẹ ni, ai cũng c lc bị trục trặc kỹ thuật, d cng tr chuyện tiếng Việt với nhau. Lần đ, Ba Mẹ B đi khu chợ Việt Nam ở Cheb, Tiệp Khắc gần bin giới Đức. Qua đ, một cng mấy chuyện. Ba Mẹ mua gạo. Gạo bn đ vừa ngon, vừa rẻ. Rồi gh v tiệm cắt tc, thể no c thợ sẽ hỏi, C cắt đầu đinh cho chu nh. Kiểu đầu thời trang ny, bạn B khen ngầu, m c gọi đầu đinh, nghe tức cười qu. Sau đ, đi coi những chậu đất trồng cy, coi cc dĩa phim v nhạc. Cuối cng gh vo tiệm ăn. Ăn xong, Mẹ nhờ Ba mua cho Mẹ gi xi đậu phụng. Ba ni với c bn hng:

-Chị cho một phần xi đậu phụng.

C bn hng nhanh nhẩu:

-Vng, một gi xi lạc ạ.

Ba do dự:

-Đừng lạt, chị lm ơn cho xi mặn đi.

C bn hng vui vẻ:

-Vng, thế c ruốc đy.

Ba lắc đầu nguầy nguậy:

-Thi, thi, đừng cho ruốc vo. Xi khng như vậy thi.

C bn hng chiều khch:

-Vng, ty anh.

Mẹ theo di đối thoại của Ba, nhy nhy mắt với B:

-Tiu Ba rồi B ơi. Ba gặp vấn đề với ngoại ngữ đ B.

Vừa lc đ Ba đem gi xi chay tới. Ba lật đật kể:

-Dn Bắc ăn uống qui chiu thiệt! Xi đậu phụng m ăn với mắm ruốc.

Mẹ khng nn cười được:

-Khng phải đu anh. Ruốc tức l thịt ch bng, em cn gọi l thịt chấy đ.

 

Rồi Mẹ cắt nghĩa cho hai cha con rằng, lạc l đậu phụng. Giọng bắc phn biệt lạt v lạc. Cn giọng trung v nam pht m gần như giống nhau.

B khoi ch:

-Mẹ thấy chưa, Ba cn te tua như vậy. Con lu lu ni lầm, hiểu sai một t đu sao. M nhiều khi con ni tầm bậy, tầm bạ, chớ cũng đng tm lum, t la.

 

Thỉnh thoảng B sing, B lm bnh m bỏ trong hộp cho Mẹ đem đi lm. B cẩn thận viết trn giấy dn nắp hộp, Chc Mệ ăn ngon. Mẹ cười vui:

-Bnh m B lm, thể no mẹ ăn cũng ngon. Nhưng mẹ gọi b Ngoại v b Nội của mẹ l Mệ. Khng sao, lần sau B viết cho trng nghe.

 

B cảm thấy qu xệ qu. Chữ dễ như vậy m viết sai, kỳ thiệt. B vội bo chữa:

-Con nghĩ, nhiều khi Mẹ l Mệ đ chứ. Tại Mẹ mang knh cho người gi. Mẹ thỉnh thoảng bị đau lưng đ.

Mẹ chồm qua vặn nhẹ tai B:

-Thằng ni xạo qu. Ng bộ t bữa lớn, B đi lm luật sư được đ.

B lc lắc đầu:

-Sao bữa trước Mẹ ni con sẽ thnh bc sĩ, tại con viết chữ như g bới.

 

Cuối tuần, B học tiếng Việt với Mẹ. Mẹ dạy B cu Ăn quả nhớ kẻ trồng cy. B khng đồng :

-Con ăn quả nhớ cng Ba Mẹ đi chợ. Ba Mẹ trả tiền l trả cng cho người trồng cy rồi.

 

B học được cu no hay, gặp dịp, B hnh ngay. Trong bữa ăn, B thấy nồi cn cht cơm, B hỏi:

-Ba Mẹ ăn thm cơm khng?

Ba ni:

-Khng, con ăn đi.

Mẹ cười vui:

-B biết hỏi như vậy l rất giỏi. Mẹ mừng gh.

B nổ liền:

-Con m! Ăn trng nồi, ngồi trng hướng.

 

Mẹ h hửng, kể đi, kể lại cho mọi người, rằng tiếng Việt của B chiến lắm. Cho nn, cuối tuần sau đ, Mẹ pht cho B bảng danh dự. B được ln lớp ba trường của Mẹ, mặc dầu B đ học lớp su trường trung học Wilhelm Hausenstein rồi.

 

C lần Mẹ nhận lm thng ngn tận trn miền bắc Đức. Người ta mua v my bay cho Mẹ. B hỏi lui, hỏi tới, tức l Mẹ khng lm g hết, Mẹ chỉ ni tiếng Việt, m được đi my bay, ở khch sạn khng trả tiền.

-Sao lại khng lm g! Mẹ dịch tiếng Đức qua tiếng Việt, rồi dịch tiếng Việt qua tiếng Đức.

-M tiếng Việt tiếng Đức chi cũng dễ ẹc h. Cool thiệt. t bữa con lớn, con c được như Mẹ khng?

-Cn hơn nữa. Nếu con chịu kh rn luyện tiếng Việt, con sẽ ni tiếng Việt như mẹ. Hơn nữa, tiếng Đức của con hay hơn của mẹ.

 

B tưởng tượng, khng chừng người ta sẽ mời B qua Mỹ, qua Ty, v tiếng Anh, tiếng Php của B cũng xịn.

 

Về Việt Nam, B rất thch, m thch nhất Huế. Ở Huế, B ni chi, người ta hiểu liền. Chứ khng như ở Si Gn, người ta cứ hỏi hoi, l B ni ci g. Nhiều khi người ta khng hiểu, B phải ma tay loạn x ngầu.

* * *

 

B thấy Mẹ ngồi yn thật lu bn my. C lẽ my trục trặc, thể no Mẹ cũng ku B gip. B đến bn Mẹ, kho kho vai Mẹ:

-Mẹ của con. Frauen und Technik (phụ nữ v kỹ thuật). My bị sao hả Mẹ?

Mẹ ni nhỏ:

-Cm ơn B. My vẫn chạy ngon lnh.

-Sao Mẹ c vẻ buồn vậy?

-Đu c, đu c. Mẹ mới nhận thư của bạn mẹ. Mẹ cảm động qu, nhớ lại bao nhiu chuyện. B biết khng, bạn mẹ nhắc đến cu ru, Em ti buồn ngủ buồn ngh, Buồn ăn cơm nếp cho k thịt g. Lc B cn t xu, mẹ cũng hay ru B cu ny.

 

B m vai Mẹ:

-Thiệt hả Mẹ? Mẹ đọc lại cho con nghe cu ru lần nữa đi, coi thử con c nhận ra khng.

-B cưng ơi, by giờ c lẽ con chưa nhớ đu. Ngy xưa, b Ngoại ru mẹ, mẹ cn nhỏ lắm, mẹ khng nhớ. Khi mẹ c con, những cu ru như sống lại trong đầu mẹ.

 

Mẹ chớp chớp mắt, mắt Mẹ như ướt ướt, Mẹ ni thật nhỏ như một mnh:

-Mẹ thương lắm cu ru Mạ của mẹ ru mẹ, thương v cng. Bạn của mẹ nhắc tới cu ru, cũng tru mến như vậy. Người bạn v mẹ c sự đồng cảm lớn lắm.

 

B chưa hiểu hết những lời Mẹ đang tm sự với B. Nhưng lc no với B, Mẹ cũng l những lời ru m dịu nhẹ nhng. Mẹ ơi, con cũng yu lời Mẹ ru, như Mẹ yu lời b ngoại ru Mẹ đ, Mẹ ơi.

 

Hong Qun

Thng Bảy 2004

 

*Kfer: con bọ cnh cứng

 

 

Viết thm:

 

Mới năm no đy, Mẹ chồm qua vặn nhẹ tai B:

-Thằng ni xạo qu. Ng bộ t bữa lớn, B đi lm luật sư được đ.

 

Lời mắng yu của Mẹ v tật hay l sự của B nay đ thnh sự thật. B học xong trường Luật, thnh thầy ci người Đức. Giờ đy, Mẹ muốn vặn tai B phải cần tới ci ghế đẩu, v B cao hơn Mẹ cả mấy tấc. Nhưng lc no Mẹ cũng dnh cho B những lời ru tiếng Việt trn đầy thương yu.

 

Hong Qun

Thng Mười Hai 2017

 

 

(Tc giả v nhn vật B trong truyện)