Sân chùa vàng rng

T́nh Hoài Hương

 

 


Mây trôi lăng đăng lang thang
Xuân Thu Đông Hạ cuộc t́nh dở dang
mồi chết (1) thân nầy chua xót 
Qua nhanh tự thuở t́nhbùi ngọt


Anh bỏ đi rồi; em cũng rời xa
Em trở về nếp sống vẫn kiêu sa.
Anh khắc khoải ("nợ nần hoa bướm" )
Quạ biết quạ đen (2) đă phụ


Thế nên dang dở một đời xa
Mất nhau rồi ngày tháng cũng phôi pha
Bao luyến nhớ như nguyệt soi văng cảnh.
Thôi th́ kiếp sau t́nh chung chắp cánh.


Mối duyên nầy không nhất thiết măi tương ,
Đắp lên mộ giă từ...

T́nh Hoài Hương 

 

Ghi chú:

(1).  mồi chết
Qua thương bậu lắm bậu ơi
chết mồi khốn nạn thân qua (ca dao)
Ư câu nầy do (“người thơtrong ca dao) biếtngười yêuquên nhân nghĩa t́nh xưa, chàng man chạy theohoa bướm”, để rồi khi chàng đau khổ tỉnh mộng, muốn quay về, trở lạith́ đă muộn màng.

- Cũng do từ điển tích: Chu Măi Thần nhà nghèo, nhưng ông chăm chỉ học hành, ôn luyện văn thường xuyên. Vợ ông thấy chồng quá nghèo, bỏ đi. Ông biết, nên đă năn nỉ vợ:
- Tôi năm nay 49 tuổi, sang năm thế nào tôi cũng tạo lập công danh hiển hách. Bấy lâu nay chúng ta sống cực khó nghèo, c̣n được. Chẳng lẽbậukhông thể chờ “qua” thêm một năm nữa sao!?
ta không nghe, bỏ đi lấy một ông chồng nông dân khác. Năm sau Chu Măi Thần được tiến cử lên vua Đế, ông nhận một chức quan lớn. vợ được tin ấy, th́ lấy làm tiếc nuối cùng, bèn xin ông Chu Măi Thần cho ta quay trở về! Ông lắc đầu buồn rầu nói:
- Nếu đem bát nước đổ xuống đất rồi, nàng hốt lại được như , th́ tôi sẽ đồng ư cho nàng quay trở về.
Sau đó, ông cao thượng chu cấp tiền bạc một căn nhà chovợ chồng mới kiasinh sống, ông không hề chấp thuận cho được quay trở lại. ta xấu hổ đă treo cổ tự tử.
***
(2). Quạ biết quạ đen
Quạ đă biết quạ đen
đâu quạ dám mon men gần . (ca dao

Tác giả bài thơ trên dùng ư nầy do từ điển tích: Vua Tống Tương Công phong cho Hồ Xạ làm Trung-quân Nguyên-soái, Triệu Thuần làm phó tướng. Hồ Xạ vẻ tự đắc không coi ai ra , Xạ đă tự tuyên báo hiệu lệnh cho tướng . Quan Biền thấy vậy, bèn can:
- Quân t́nh việc trọng. Nếu một vị chủ tướng không được ḷng của ba quân tướng , sẽ khó thắng được giặc. Lúc xưa Thành Đắc Thuần quá kiêu ngạo thua Tần, vậy xin nguyên soái hăy lấy đó làm gương.
Hồ Xạ mắng:
- Nay ta nắm trọn quyền thống lănh trong tay, nếu ta không cứng rắn, th́ làm sao thực hiện nỗi binh pháp.

Mắng Quan Biền xong, chưa hả giận, Hồ Xạ truyền quân bắt Biền ra đánh trăm roi. Tướng thấy vậy, ai ai cũng bất b́nh. Ông Dương Xử Phủ vừa đi sứ nước Vệ trở về, nghe tin Hồ Xạ làm nguyên soái, ông bèn đến Tống Tương Công thưa rằng:
- Hồ Xạ quen thói kiêu căng, không thể đảm nhận chức ấy. Nước ta c̣n Triệu Thôi Triệu Thuần: người hiền tài, đức độ. Vậy xin chúa công xét lại.
Vua cho đ̣i Hồ Xạ tới, bảo:
- Trước kia ta phong cho ngươi làm nguyên soái. Nay ta muốn Triệu Thuần lên thay. Ngươi hăy giữ chức phó tướng.
Hồ Xạ cúi đầu lui ra không dám nói . Triệu Thuần nhậm chức nguyên soái, liền lo chỉnh đốn quân binh rất nghiêm minh, tướng ai nấy đều mến phục. người lo lắng cho Dương Xử Phủ (đă can ngăn vua,) nói với Dương Xử Phủ:
- Ngài thẳng thắng quá, không kiêng nể, ... th́ thật lợi cho nước. Nhưng về phần ngài, ngài không sợ người ấy thù oán sao?
Dương Xử Phủ đáp:
- Nếu điều ấy lợi cho nước, tôi bị thù oán, th́ không đáng ngại.
Một hôm Hồ Xạ vào yết kiến vua, tâu rằng:
- Chúa công nghĩ đến công lao của tiền nhân tôi, nên phong cho tôi làm nguyên soái. Nay, chẳng hay tôi lỗi , chúa công lấy lại chức ấy, để phong cho người khác?
Vua đáp:
- Không phải ngươi lỗi . Chỉ Dương Xử Phủ nói rằng: "ngươi quá ngạo mạn, kiêu căng; không được quân mến phục, nên ta thay người khác".